KANSERLE MÜCADELEDE TEMEL ETMENLER NELERDİR?

4 ay önce | Okunma Sayısı : 902

Beslenme, fiziksel aktivite, hareketsiz yaşam kanser yükünü etkileyen değiştirilebilir faktörlerdendir ve altta yatan sosyal, ticari, çevresel ve davranışsal koşullar tarafından şekillendirilmektedir. Aşırı vücut ağırlığı; ülkemizde ve Dünya ‘da salgın boyutlarına ulaşmıştır. Şekerli ve paketli ürün tüketimi, yağ ve tuz bakımından zengin besinler, işlenmiş et ürünlerinin yaygın tüketimi vücut ağırlığını etkileyen temel unsurlardandır. Avrupa Kanserle Mücadele Kodu (ECAC), Avrupa Komisyonu tarafından kanser riskini azaltmaya yönelik kanıta dayalı önerilerde bulunmaktadır.

KANSERLE MÜCADELEDE TEMEL ETMENLER NELERDİR?

** Meyve, sebze ve diyet lifi alımının düşük, kırmızı ve işlenmiş et, şekerli içecekler ve ultra işlenmiş gıdaların alımının yüksek olduğu programların Avrupa genelinde yaygınlığı kanser riskine önemli ölçüde katkı sağlamaktadır.

**Obeziteye yol açan en önemli etken; gıda pazarlaması, işgücü politikaları ve ekonomik eşitsizlik gibi yapısal güçlerin şekillendirdiği ve sağlık eşitsizliklerini pekiştirip kötüleştiren ortamlardır. Biz bunlara obezojenik çevre de diyebiliriz.

** Fiziksel aktiviteyi yaşam şekli haline getirmeyi önerirken; uzmanlar oturarak geçirilen süreyi kısıtlamanız gerektiğini belirtmektedirler.

** Dünya Sağlık Örgütü; ilk 6 ay boyunca sadece anne sütüyle beslenmeyi daha sonra tamamlayıcı gıdalara başlanmasını ve 2 yaşına veya daha sonrasına kadar emzirmeye devam edilmesini önermektedir. Çoğu Avrupa ülkesi bu konuda yetersiz kalmaktadır; erken başlama, sadece anne sütüyle beslenme ve emzirmeye devam etme oranları tutarsızdır ve sadece anne sütüyle beslenme oranı 4 aydan sonra belirgin şekilde düşmektedir.

** Düşük lif, meyve ve sebze alımı ile yüksek işlenmiş ve kırmızı et tüketimini içeren sağlıksız beslenme düzenlerinde, tüm kanser türlerine yakalanma oranları artabilmektedir.

Kanser riskini azaltmak için sağlık önerileri arasında; bol miktarda tam tahıl, baklagiller, sebze ve meyve tüketimi; yüksek kalorili yiyecekleri (şeker veya yağ oranı yüksek yiyecekler) sınırlamanız ve işlenmiş et ve tuz oranı yüksek yiyecekleri sınırlamanız önerilmektedir. Sebzelerde antikanserojenik (flavonoid, selenyum, karotenoidler) bileşikler bulunmaktadır. Meyveler ve nişastasız sebzeler; bağışıklığı destekleyen ve tümör büyümesini engelleyen polifenoller ve karotenoidler içermektedir. Bir diğer önemli nokta ise; et tüketimi için yapılmıştır. Etin yüksek sıcaklıkta pişirilmesi kanserojenleri (heterosiklik aminler, polisiklik aromatik hidrokarbonlar) üretmektedir. Kırmızı etteki hem demiri, kanserojen N-nitroso bileşiklerini ve oksidatif stresi teşvik ederek kolorektal kanser riskine katkı sağlamaktadır. Tam tahıllar ve lif açısından zengin bir diyetin, kolorektal kanser riskinin azalmasıyla güçlü bir bağlantısı vardır. Vücuttaki fazla yağ kanser riskini artırır; sağlıklı gelişimsel veya onarıcı değişiklikleri aşan kilo alımı, yaşam boyu riski artırmaktadır. Fazla yağlanma, insülin direnci, yüksek östrojen ve kronik inflamasyon yoluyla kanserojen bir ortamı teşvik etmektedir. Beslenme düzeninde tükettikleriniz ne kadar renkli olursa sağlığımız da o derece iyi olmaktadır.

Sağlıklı Günler Dilerim.

Etiketler : edirne edirneulak edirneulakgazetesi ecetekünişlekeller edirneuzmandiyetisyen