DEMANSTAN KORUNMADA ÜÇ KRİTİK ADIM: ORTA YAŞTA ALINAN ÖNLEMLER YILLAR KAZANDIRABİLİR Mİ?
1 gün önce | Okunma Sayısı : 56
Dünya genelinde 57 milyondan fazla insan demans hastalığı ile yaşamaktadır. Demans vakalarının yaklaşık yüzde 60-70’ini oluşturan Alzheimer hastalığı ise yaşlanan nüfusla birlikte önemli bir halk sağlığı sorunu olmaktadır.
Paylaş
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre demansla ilişkili risklerin yüzde 45'e kadarı değiştirilebilmektedir. Yeni araştırmalar da yaşamın farklı dönemlerinde alınabilecek önlemlerin beyin sağlığı üzerinde önemli rol oynayabileceğine işaret etmektedir. Orta yaşta üç risk faktöründen uzak durmakbu noktada önem arz etmektedir. Neurology Open Access dergisinde yayımlanan bir araştırmada, 12 binden fazla kişinin verileri 26 yılı aşkın süre boyunca incelenmiştir.
Araştırmacıların odak noktasında olan üç risk faktörü: diyabet, yüksek tansiyon ve sigara kullanımı olmuştur. Çalışmaya göre; bu üç risk faktörünün hiçbirine sahip olmayan kişilerde demans gelişme olasılığı en düşük seviyede bulunmuştur.
Buna karşılık diyabet, hipertansiyon ve sigaranın üçüne birden sahip olanlarda demans gelişme riski 2,69 kat daha yüksek bulunmuştur. Kalp-damar sağlığı ile beyin sağlığı arasındaki güçlü ilişkiyi bir kez daha kanıtlanmıştır. Yüksek tansiyon ve diyabetin damar sistemine zarar vermesi, sigaranın ise iltihaplanmayı ve damar hasarını arttırması uzun vadede beynin dayanıklılığını azaltabilmektedir.
Bir başka araştırmada ise hayatın çok daha erken dönemlerine dikkat çekiyor. Çalışmada, yaşamın ilk 1.000 gününde daha az şekere maruz kalmanın ilerleyen yaşlarda Alzheimer ve demans riskiyle ilişkili olabileceği öne sürmektedir.
İlk 1.000 gününde şeker kısıtlamasına maruz kalan kişilerde Alzheimer hastalığı riskinin yüzde 46, tüm nedenlere bağlı demans riskinin ise yüzde 27 daha düşük olduğu bildirilmiştir. Demans hastalarında Akdeniz tipi beslenme, omega 3 ve sağlıklı yağlar açısından zengin, lif alımı yüksek, meyve ve sebzelerden zengin dengeli ve yeterli bir beslenme programı uygulanmalıdır.
Farklı bir çalışmada; zaman kısıtlı beslenme uygulayan grupta hafıza, öğrenme ve problem çözme gibi bazı bilişsel işlevlerde iyileşme gözlenmiştir. Beslenmeden çok ne zaman besinlerin tüketilmesi gerektiği de vurgulanmıştır. Zaman kısıtlı beslenmenin Alzheimer hastalığını tedavi ettiği ya da demansı önlediğine dair kesin kanıt bulunmamaktadır.
Beyin sağlığı için yaşam tarzınız büyük önem taşımaktadır. Araştırmaların ortak noktası, demans riskinin yalnızca genetik faktörlerden ibaret olmadığına işaret etmektedir. Özellikle orta yaş döneminde tansiyon ve kan şekeri kontrolü, sigaradan uzak durmak, fiziksel olarak aktif olmak ve dengeli beslenmek beyin sağlığının korunmasına katkı sağlayabilmektedir. Bu kurallara düzenli uymak ve hayatınızı şekillendirmek demans ve alzheimera yakalanma riskinizin azalmasına katkı sağlayabilir.