1 hafta önce | Okunma Sayısı : 118
Çocukların dil ve konuşma gelişimi temelde esas olarak çevresiyle kaliteli bir etkileşim kurması ile gelişir. Kurulan etkileşim ne kadar zengin ve sağlıklı ise dil ve konuşma gelişimi aynı ölçüde sağlıklı bir şekilde ilerleyecektir. Peki ‘zengin çevresel etkileşim’ ile neyi kast ediyoruz? Zengin çevresel etkileşim; çocuğun içinde bulunduğu ortamı ifade eder. Aile ve bakım verenlerin ilgisi-tutumu, iletişim modellemeleri, aile ile geçirilen zaman, akranlar ile geçirilen zaman, doğada ve dış çevrede geçirilen zaman, yaşa uygun farklı duyusal oyunlar, farklı fiziksel deneyimleri içeren aktiviteler çocuklarımızın zengin çevresel etkileşimlerine katkı sağlamaktadır.
Çocuklar tüm bu etkileşimlerden uzak kalarak ekran ile uzun süreler geçirdiğinde yaşaması gereken iletişim deneyimlerini yaşayamaz ya da daha az yaşar. Böylece dil gelişiminde problemler meydana gelir. Unutmayalım ki çocuklarımız biz yetişkinleri taklit ederek, model alarak konuşmayı öğrenirler. Televizyon, telefon, tablet gibi teknolojiler çocukların deneyimlemesi gereken iletişim fırsatlarını önemli ölçüde kısıtlar. Çocuk iletişimin doğasını kavramakta zorlanır, göz teması, ortak dikkat, bekleme, sıra alma, iletişimi başlatma gibi temel iletişim becerilerini edinmekte zorlanır, oyun becerileri etkilenir, hayal gücü kısıtlanır, akranları ile iletişimi azalır, sabırsızlık ve agresyon gibi davranış paternleri gözlemlenebilir. En önemlisi çocuk çevresi ile iletişim kurmaya gerek duymaz ve iletişim isteği azalır.
Tabi ki yaşanılan dil ve konuşma bozukluklarının tek nedeni ekran maruziyeti değildir. Ancak yapılan araştırmalar gösteriyor ki yaşına uygun dil ve konuşma becerilerine sahip olmayan çocukların ekran başında geçirdikleri süreler oldukça fazladır. Sadece ekran başında olmak değil arka fonda ekran maruziyeti de çocuğun konuşma gelişimini olumsuz etkilemektedir. Çocuğun televizyon izlemiyor sadece sesini duyuyor olması da dil ve konuşma gelişimini olumsuz etkiler.
Çocuklarımızı özellikle 3 yaşına kadar televizyon, telefon, tablet gibi teknolojilerden kesinlikle uzak tutmalıyız. Evde ekransız bölge ve zamanlar oluşturulmalı, çocuk odalarında şarj noktaları-prizler olmamalı ya da kullanım dışı olmalıdır. Eğer 3-5 yaş arası ekrana maruz kalınacaksa yaşa uygun, seçilmiş, kaliteli programlarla geçirilecek sürenin günde 1 saatle sınırlandırılması uzmanlar tarafından önerilmektedir.
Saygılarımla.