DUDAK-DAMAK YARIKLARIN’DA ERKEN TANI VE UZMAN YAKLAŞIMI

3 ay önce | Okunma Sayısı : 1218

Her aile bebeklerinin hayata sağlıklı ve sorunsuz bir başlangıç yapmasını diler. Ancak bazı bebekler hayata doğumsal farklılıklarla ‘merhaba’ der. Günümüzde sıkça rastladığımız doğumsal farklılıklardan biri dudak-damak yarığıdır. Dudak-damak yarıklığı, bebeğin anne karnındaki gelişim sırasında yüz yapılarının tam olarak birleşememesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Genellikle gebeliğin ilk aylarında, özellikle 8–12. haftalar arasında oluşur ve yaklaşık her 1000 doğumdan 1’inde görülür. Yani nadir sayılabilecek ama toplumda hiç de yabancı olmadığımız bir gerçekliktir.

DUDAK-DAMAK YARIKLARIN’DA ERKEN TANI VE UZMAN YAKLAŞIMI

Bu durumla doğan bebekler için hayatın ilk günleri bazı zorluklarla başlar. En sık karşılaşılan sorunlar beslenme güçlüğü, buna bağlı kilo alamama ve sık geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Aileler için bu dönem oldukça kaygı vericidir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken çok önemli bir gerçek var: Dudak ve damak yarıkları, günümüzde doğru zamanda ve doğru ekip tarafından tedavi edildiğinde düzeltilebilen bir sağlık durumudur. İyi planlanmış bir tedavi süreci sonunda bu çocuklar yaşıtları gibi sağlıklı, aktif ve normal bir yaşam sürebilir.

Peki bu yarıklar neden oluşur? İşin içinde hem genetik hem de çevresel etkenler vardır. Vakaların küçük bir kısmında ailevi yatkınlık söz konusudur. Aile öyküsünde benzer vaka olmayan durumlarda ise genetik mutasyonlar veya bazı sendromlarla birlikte ortaya çıkabilir. Ancak çoğu vakada çevresel faktörler daha baskındır. Gebelikte sigara kullanımı, bazı ilaçlar, vitamin eksiklikleri veya geçirilen enfeksiyonlar risk faktörleri arasında sayılır. Yine de çoğu zaman net bir neden bulunamaz. Bu yüzden ailelerin, özellikle de annelerin kendilerini suçlaması hem yersiz hem de yararsızdır.

Dudak ve damak yarıkları farklı şekillerde görülebilir. Sadece dudakta, sadece damakta ya da her ikisinin birlikte olduğu durumlar vardır. Erkek çocuklarda dudak ve damak yarığı daha sık görülürken, sadece damak yarığı kız çocuklarda daha yaygındır. Bazı damak yarıkları dışarıdan fark edilmez; ancak konuşma sırasında seslerin burundan gelmesiyle kendini belli eder. Bu tür durumlar genellikle geç fark edilir ama yine de cerrahi olarak onarılması gerekir.

Unutulmamalıdır ki, her çocuk özeldir ve her yarık vakası kendi içinde farklıdır. Önemli olan, ailelerin yalnız olmadığını bilmesi ve profesyonel bir sağlık ekibiyle birlikte adım adım süreci yönetmesidir. Sevgi, sabır ve doğru tedaviyle, dudak ve damak yarığıyla dünyaya gelen çocuklar da hayata güçlü, sağlıklı ve mutlu bir şekilde adım atabilirler. Köşemizde dudak-damak yarığının yol açtığı iletişim, dil ve konuşma sorunlarını ele almaya devam edeceğiz.

Saygılarımla.