1. SINIFTA ‘R’ SESİNİ YANLIŞ SÖYLEMEK NORMAL DEĞİLDİR!

Çocuklar konuşma seslerini edinirken bazı sesler daha erken, bazıları ise daha geç edinilir. R sesi de Türkçe’de edinimi en geç tamamlanan seslerden biridir.

Çocuğun R sesini hiç üretememesi, başka bir sesle değiştirmesi, sesin boğazdan veya farklı bir noktadan çıkarılması ya da konuşmasının genel olarak anlaşılmasının zor olması değerlendirme gerektirir. Üstelik yalnızca R sesine bakmak da yeterli değildir. Bununla birlikte ‘L,Y,S,Z ya da Ç,K’ sesleri de yanlış üretiliyor olabilir.

1.Sınıf çağında bir çocuğun konuşması değerlendirirken; diğer konuşma seslerinin nasıl üretildiğine, konuşmanın ne kadar anlaşılır olduğuna, sesleri kelimenin hangi konumlarında söyleyemediğine, işitsel dikkat ve işitsel ayırt etme becerilerine, dil gelişimine de bakmak gerekir.

Bir diğer önemli nokta ise çocuğa sürekli “R de, bir daha söyle, dilini şöyle yap” dememektir. İyi niyetle yapılan bu tekrarlar bazen çocuğun konuşurken kendisini fazla kontrol etmesine ve doğru şekilde söylemek için daha da fazla hata yapmasına yol açabilir. Konuşma, çocuğun kendisini rahatça ifade edebildiği bir alan olarak kalmalıdır.

PEKİ AİLELER NE YAPMALI?

Öncelikle çocuğu başka çocuklarla kıyaslamamak çok önemli. “Arkadaşın R'yi söylüyor, sen neden söyleyemiyorsun?” gibi ifadeler çocuğun özgüvenini olumsuz etkiler. Böylece içine kapanıp hata yapacağım korkusu ile hiç konuşmayabilir.

Bunun yerine çocuğun konuşmasını doğal şekilde gözlemleyin. R sesi dışında başka seslerde de zorlanma olup olmadığına ve konuşmasının çevresindeki kişiler tarafından ne kadar rahat anlaşıldığına dikkat edin.

Eğer içinizde hâlâ bir soru işareti varsa, bir dil ve konuşma terapistinden değerlendirme almak en sağlıklı adımdır. Çünkü 1.sınıf çağındaki bir çocuk Türkçe’deki tüm sesleri doğru üretebiliyor olmalıdır.

Ve bilinmelidir ki OKUMA-YAZMA ÇOCUĞUN SESİ YANLIŞ SÖYLEMESİNİ DÜZELTMEZ. Aksine hali hazırda yanlış söylediği sesi yanlış yazıp-okumasına neden olacaktır. Üstelik yazarken harfleri karıştırmasına sebep olacaktır.

Tüm bu sorunları yaşamamak için mutlaka bir değerlendirme alınmalıdır. Çünkü 8 yaşından sonra var olan harf hatalarının düzeltilmesi çok daha zor olacak ve daha başka problemlere yol açacaktır.

Saygılarımla.