EDİRNE ZİRAAT ODALARI İL KOORDİNASYON KURULU: “BİZ ÜRETMEZSEK ÜLKE AÇ KALIR!”

Kurul tarafından yapılan açıklamada, 2026 yılının son iki yıldaki kuraklığın ardından yeterli yağışlarla birlikte çiftçiler açısından umut verici başladığı, ancak hasat döneminde beklenen verim ve fiyatların yakalanamadığı ifade edildi.

Edirne genelinde ortalama verimlerin buğdayda 500, kanolada 250, ayçiçeğinde 170, çeltikte ise ilk hasat verilerine göre 800 kilogram olduğu bildirildi.

 

“BUĞDAYDA FİYAT FARKINI KİM KAZANDI?”

Açıklamada, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin buğday için açıkladığı 14 bin 750 ile 16 bin 500 lira arasındaki fiyat döneminde çiftçilerin ürünlerini sattığı, serbest piyasada ise fiyatların 10-14 lira seviyelerinde kaldığı belirtildi.

Buğdayın kilogram maliyetinin 18-20 lira olduğuna dikkat çeken Ziraat Odaları, çiftçilerin ürünlerinin yüzde 70-80’ini sattıktan sonra buğday ihracatının serbest bırakılmasıyla serbest piyasa fiyatlarının 18-20 lira seviyesine yükseldiğini kaydetti.

Kurul açıklamasında, “Aradaki bu fiyat farkını kim kazanmıştır? Bu işin çiftçiye yararı var mıdır?” soruları yöneltildi.

Kanolada da benzer bir tablo yaşandığı belirtilerek, kilogram maliyetinin 27 lira olduğu, hasat döneminde 22-27 lira arasında satılan ürünün çiftçinin elindeki ürünün yüzde 90’ı satıldıktan sonra 33 liraya yükseldiği ifade edildi.

Ziraat Odaları, 15 günlük sürede yaşanan yaklaşık yüzde 25’lik fiyat artışının nedenini sorgularken, “15 gündeki yüzde 25 kâr çiftçinin alın terinin karşılığı mıdır, yoksa bu işi alıp satanların kârı mıdır?” değerlendirmesinde bulundu.

 

AYÇİÇEĞİNDE İTHALAT TEPKİSİ

Açıklamada en geniş bölüm ise ayçiçeğine ayrıldı. Son iki yılda düşük verim ve fiyatlar nedeniyle ayçiçeği ekim alanlarında yüzde 30’a varan azalma yaşandığı belirtilirken, 2026 yılında kış yağışlarının etkisiyle verimin yükseldiği ifade edildi.

Temmuz ayında alınan tarife kontenjanı kararının olumlu karşılandığı, hasadın başlamasıyla birlikte ayçiçeğinin geçen yıla göre yüzde 30-35 daha yüksek fiyat seviyelerinde işlem gördüğü kaydedildi.

Ancak açıklamaya göre hükümetin tarife kontenjanında değişikliğe gitmesi, vergi indirimi ve ithalat tarihinin 1 Ekim’e çekilmesinin ardından Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 12 bin ton ham yağ ithal etmesi fiyatları yeniden 2025 yılı seviyelerine çekti.

Ziraat Odaları, bu gelişmelerin Trakya Birlik’i de zor durumda bıraktığını belirterek, açıklanan avans fiyatın çiftçilerde hayal kırıklığı yarattığını bildirdi.

Kurul, ayçiçeğinde iyi bir fiyat verilmemesi ve tarife kontenjanına geri dönülmemesi halinde 2027 yılında ekim alanlarında yüzde 30’a varan yeni bir düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu.

 

GÖZLER ÇELTİK FİYATINDA

Edirne tarımının ve kent ekonomisinin önemli ürünlerinden çeltikte de fiyat beklentisi dile getirildi. İlk hasat verilerinin normal bir sezonu işaret ettiği belirtilen açıklamada, serbest piyasa fiyatının geçen yılın hasat dönemindeki fiyatın altında kaldığı ifade edildi.

Kilogram maliyetinin 47 lira olduğu belirtilen çeltik için TMO’dan en az yüzde 35 oranında fiyat artışı bekleyen Ziraat Odaları, çeltik fiyatlarının bir an önce açıklanmasını ve TMO’nun alım yapmasını istedi. Açıklamada, üretim maliyetlerinin yanı sıra mazot ve gübre fiyatlarındaki artışa da dikkat çekildi.

 

“DESTEKLEME KÂĞIT ÜZERİNDE KALMAMALI”

Güncellenen tarımsal desteklemelerin de eleştirildiği açıklamada, 2025 yılında buğdayda dönüm başına 806 liralık temel ve planlı üretim desteğiyle 15,5 litre mazot alınabildiği, 2026 yılında ise desteğin 954 liraya yükselmesine rağmen bunun ancak 9,5 litre mazot alabildiği belirtildi.

Destekleme ödemelerinin 2027 yılının şubat ve mart aylarında yapılacak olmasının da çiftçinin alım gücünü olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Edirne Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu, temel ve planlı desteklerin en geç ekim ayı sonuna kadar ödenmesini ve düşük fiyatlar nedeniyle oluşan kayıpların telafisi için yeniden kilogram başına prim uygulamasına geçilmesini istedi.

Açıklamada, gerekli adımların atılmaması halinde çiftçilerin üretimden çekilebileceği, köylerin boşalabileceği, sürdürülebilir tarımın tehlikeye girebileceği ve gıda enflasyonunun artabileceği uyarısında bulunuldu.

Edirne Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu açıklamasını, “Biz üretmezsek ülke aç kalır!” sözleriyle tamamladı.